Hayatımızdaki bazı eşyalar, dışarıdan bakıldığında sıradan bir nesne gibi görünse de bizim için çok daha fazla anlam taşıyabilir. Eski bir fotoğraf, çocukluktan kalan bir oyuncak, bir mektup, bir kıyafet ya da artık kullanılmayan bir eşya… Bazen bir nesneye baktığımızda yalnızca onu değil, o nesneyle bağlantılı bir dönemi, kişiyi veya duyguyu da hatırlarız.

Nesneler, kişinin iç dünyasıyla geçmiş deneyimleri arasında bir bağlantı kurabilir. Bir eşya, bilinçli olarak farkında olmadığımız bazı duyguları veya anıları harekete geçirebilir. Bu nedenle bazı eşyaları atmakta zorlanabilir, bazılarını ise nedenini tam olarak açıklayamasak bile saklamak isteyebiliriz.

Örneğin bir kişinin yıllardır kullanmadığı halde çocukluğundan kalan bir oyuncağı saklaması, yalnızca oyuncağın kendisiyle ilgili olmayabilir. Bu nesne kişinin çocukluk dönemindeki güven, aidiyet, sevgi veya özlem duygularını temsil ediyor olabilir. Nesneyi kaybetmek, bazen o döneme veya o dönemdeki bir ilişkiye ait bir parçayı kaybetmek gibi hissedilebilir.

Benzer şekilde bazı insanlar geçmişte yaşadığı bir ilişkinin ardından fotoğrafları, hediyeleri veya mektupları uzun süre saklayabilir. Burada nesnenin kendisinden çok, onun kişinin zihninde taşıdığı anlam önemlidir. Bir hediye, bir kişiyle yaşanan ilişkinin sembolü haline gelebilir.

Ancak her eşyanın mutlaka derin veya bilinçdışı bir anlamı olduğunu düşünmek doğru değildir. İnsanlar bazen yalnızca anılarını korumak, estetik nedenlerle veya pratik sebeplerle de eşyalarını saklayabilirler. Psikodinamik bakış açısında önemli olan, nesnenin kişi için ne ifade ettiğidir.

Bu nedenle bazen kendimize şu soruyu sormak anlamlı olabilir:
“Bu eşya benim için gerçekten neyi temsil ediyor?”

Belki bir insanı, belki bir dönemi, belki de geçmişte hissettiğimiz bir duyguyu…

Hayatımızdaki nesneler yalnızca kullandığımız şeyler değildir. Bazıları, geçmişimizle bugünümüz arasında sessiz bir bağ kurar. Onlara yüklediğimiz anlamlar ise iç dünyamız hakkında bize düşündüğümüzden daha fazla şey söyleyebilir.

Boşanma, yalnızca anne ve babanın hayatını değil, çocukların da duygusal dünyasını etkileyebilen önemli bir yaşam değişikliğidir. Çocuk için alıştığı aile düzeninin değişmesi; kaygı, üzüntü, öfke, suçluluk veya belirsizlik gibi duygulara neden olabilir. Ancak boşanmanın çocuk üzerinde mutlaka kalıcı bir psikolojik sorun oluşturacağı düşünülmemelidir. Ebeveynlerin süreci nasıl yönettiği, çocuğun bu değişime uyum sağlamasında önemli bir rol oynar.

Çocuklar boşanma sürecinde bazen kendilerini anne ve babalarının ayrılığından sorumlu tutabilirler. Özellikle küçük çocuklarda “Benim yüzümden mi ayrıldılar?” düşüncesi görülebilir. Bu nedenle çocuğa boşanmanın onunla ilgili olmadığı, anne ve babasının kararının yetişkinler arasındaki bir durum olduğu açık ve yaşına uygun bir dille anlatılmalıdır.

Bu dönemde çocuğun en çok ihtiyaç duyduğu şeylerden biri güven ve süreklilik duygusudur. Günlük rutinlerin mümkün olduğunca korunması, okul ve sosyal yaşamının desteklenmesi ve her iki ebeveynle sağlıklı bir ilişki sürdürebilmesi çocuğun uyum sürecini kolaylaştırabilir.

Ebeveynlerin birbirleri hakkında çocuğun yanında olumsuz konuşması, çocuğu taraf seçmeye zorlaması veya kendi duygusal çatışmalarının içine dahil etmesi ise çocuğun üzerindeki yükü artırabilir. Çocuk, anne ve babası arasında seçim yapmak zorunda olmadığını hissetmelidir.

Boşanma sonrasında bazı çocuklarda içe kapanma, öfke, uyku problemleri, okul başarısında düşüş, kaygı veya davranış değişiklikleri görülebilir. Bu tepkiler her çocukta aynı şekilde ortaya çıkmaz ve her davranış mutlaka bir psikolojik sorun anlamına gelmez. Ancak değişiklikler uzun süre devam ediyor veya çocuğun günlük yaşamını belirgin şekilde etkiliyorsa bir uzmandan destek almak önemlidir.

Psikolojik destek, çocuğun yaşadığı duyguları anlamlandırmasına, kendisini ifade etmesine ve değişen aile düzenine daha sağlıklı şekilde uyum sağlamasına yardımcı olabilir. Gerektiğinde ebeveynlerle de çalışılarak çocuğun ihtiyaçlarına uygun bir iletişim ve ebeveynlik yaklaşımı oluşturulabilir.

Unutulmamalıdır ki çocuk için önemli olan yalnızca anne ve babanın birlikte yaşaması değildir. Kendini güvende, seviliyor ve değerli hissedebildiği bir aile ortamı oluşturmak, boşanma sürecinin sağlıklı şekilde atlatılmasında en önemli unsurlardan biridir.

Cinsellik, romantik ilişkilerin yalnızca fiziksel bir parçası değildir. Çiftlerin birbirleriyle kurduğu yakınlık, güven, iletişim ve duygusal bağ üzerinde de önemli bir rol oynayabilir. Bu nedenle cinsel yaşamda yaşanan sorunlar, zaman zaman çiftlerin psikolojik iyi oluşunu ve ilişki doyumunu etkileyebilir.

Sağlıklı ve karşılıklı olarak tatmin edici bir cinsel yaşam, çiftlerin birbirlerine yakınlık hissetmelerini ve ilişkilerinde daha güçlü bir bağ kurmalarını destekleyebilir. Birbirini arzuladığını ve beğenildiğini hissetmek, kişinin özgüvenine ve ilişkideki güven duygusuna da katkı sağlayabilir.

Bununla birlikte cinsel yaşamda uzun süre devam eden sorunlar; reddedilmiş hissetme, yetersizlik düşünceleri, özgüven kaybı, kaygı, kırgınlık ve iletişim problemleri gibi duygusal zorluklara yol açabilir. Örneğin partnerlerden birinin sürekli olarak kendisini istenmiyor hissetmesi, zaman içerisinde ilişkide mesafe oluşmasına neden olabilir.

Burada önemli olan nokta, cinsel sorunların her zaman ilişkinin temel nedeni olmadığıdır. Bazen stres, depresif duygu durumu, kaygı, ilişki çatışmaları veya günlük yaşamın getirdiği yoğunluk cinsel isteği ve yakınlığı azaltabilir. Dolayısıyla cinsel yaşam ile psikolojik durum arasında karşılıklı bir etkileşim söz konusudur.

Çiftlerin cinsellik konusunda birbirleriyle açık ve yargılayıcı olmayan bir şekilde konuşabilmeleri bu nedenle önemlidir. Cinsel sorunları yalnızca “kimde problem var?” şeklinde değerlendirmek yerine, çiftin birlikte yaşadığı bir durumolarak ele almak çoğu zaman daha sağlıklı bir yaklaşım sağlar.

Cinsel yaşamda yaşanan sorunlar uzun süre devam ediyor, çift arasında iletişim problemlerine veya yoğun bir duygusal uzaklaşmaya neden oluyorsa profesyonel destek almak faydalı olabilir. Çift terapisi veya uygun durumlarda cinsel terapi, çiftlerin hem ilişkisel hem de cinsel sorunlarını daha sağlıklı bir şekilde ele almalarına yardımcı olabilir.

Çocukluk döneminde anne ve baba, çocuğun dünyayı anlamlandırmasında önemli bir yere sahiptir. Özellikle baba figürü, psikodinamik açıdan yalnızca “baba” olarak değil; sınır, otorite, güven ve dış dünyayla kurulan ilişki açısından da anlam taşır.

Çocuk, babasının koyduğu sınırları ve kuralları nasıl karşıladığını zamanla içselleştirebilir. Örneğin tutarlı, güven veren ve gerektiğinde sınır koyabilen bir baba figürü, çocuğun hem kurallarla hem de kendi istekleriyle daha dengeli bir ilişki kurmasına yardımcı olabilir.

Buna karşılık aşırı katı, cezalandırıcı veya sürekli eleştiren bir baba figürü, çocukta “yeterince iyi değilim”, “hata yaparsam kabul edilmem” gibi düşüncelerin oluşmasına zemin hazırlayabilir. Bazı kişiler yetişkinlik döneminde otorite figürlerinden çekinme, sürekli onay arama veya hata yapmaktan aşırı korkma gibi davranışlar gösterebilir.

Önemli olan nokta, çocuğun yalnızca babasının davranışlarını değil, babayla kurduğu ilişkinin kendisinde bıraktığı duygusal anlamı da taşımasıdır. Çocuklukta yaşanan ilişkiler zamanla kişinin iç dünyasında bir “iç ses” haline gelebilir.

Ancak bu durum, kişinin geleceğinin çocukluk deneyimleri tarafından tamamen belirlendiği anlamına gelmez. İnsan, yetişkinlik döneminde ilişkilerini fark ederek, geçmiş deneyimlerini anlamlandırarak ve yeni deneyimler yaşayarak kendisiyle ve otoriteyle olan ilişkisini değiştirebilir.

Kısacası baba figürü, kişinin sınırlarla, otoriteyle, özgüvenle ve kendi kararlarıyla kurduğu ilişkide önemli bir rol oynayabilir. Bazen bugün yaşadığımız bir duygunun veya davranışın kökleri, geçmişte kurduğumuz ilişkilerin içinde saklı olabilir.

Hangi Durumlarda Destek Alabilirsiniz?

-Eşler arasında yaşanılan iletişim sorunları,

-Boşanma süreci ve güven sorunları,

-Çocuk&Ergen danışmanlığı,

-Stres, kaygı, depresyon vb. bireysel sorunlar,

-İlişkisel çatışma ve ilişki sorunları,

-Aile için rollerin netleşmemesi,

-Boşanma sürecine hazırlık,

-Ergenlik döneminde duygu değişimleri,

-Teknoloji bağımlılığı ve dikkat sorunları

-Özgüven eksikliği,

-Yorgunluk ve tükenmişlik hisleri

vb. tüm sorunlar için bizlere başvurabilirsiniz.

Süreç ve Gizlilik

Aile danışmanlığı süreci, bilimsel yöntem ve tekniklerin kullanıldığı, aile yapısının kendi bütünlüğüne göre analiz edildiği ve her aile üyesinin kendi içinde bir sisteme sahip olduğu ilkesine göre hareket eder. Bizler, danışanlarımızın sistemlerini anlayabilmek adına onlara seans odasında bir alan oluştururken mesleğimizin etik ilkesi olan gizliliğe önem vermekteyiz. İlk görüşmeden son görüşmeye dek aileyle ilgili elde edilen bilgiler 3. taraf kişilerle asla paylaşılmamaktadır.

Aile-çift danışmanlığı ya da bireysel danışmanlık için bizleri arayabilir hem online hem de Konya Meram’daki merkezimizde yüz yüze seanslarımız hakkında detaylı bilgi edinebilirsiniz.

Kişilik, bireyi başkalarından ayıran kendine özgü nispeten tutarlı düşünce duygu ve davranış kalıplarıdır. Kişilik bozukluğu ise bireyin yaşamını olumsuz etkileyen, hayatında kısıtlamalara yol açan ve acı verici semptomlar içerebilen bir sorundur. Kişilik bozukluğu aynı zamanda ilişki kurma ve sürdürme gibi konularda sorunlara yol açmaktadır.

Borderline (Sınırda) Kişilik Bozukluğu (BKB), düzensiz ruh hali, ani dürtüsel davranışlar ve düzensiz ilişkilerle kendini gösterebilen karmaşık bir psikopatolojik sorundur. En yaygın belirtileri duygusal düzensizlik, dürtüsellik (aşırı alkol kullanımı, riskli cinsel aktivite vb.), kendine zarar verici davranışlar ve intihar eğilimleri olarak karşımıza çıkmaktadır. Diğer yandan duygusal acılarıyla baş etmek için bağımlılık yaratıcı maddeler kullanabilen BKB sahibi bireyler depresyon-öfke döngüsü arasında sık sık gelgit yaşayabilirler.

ÇOCUKLUK DÖNEMİ

BKB’li bireylerin %90’dan fazlasının çocukluk döneminde istismar ve ihmale maruz kaldığı bilinmektedir. Erken dönemde kötü muameleye maruz kalınması bireylerde güvensiz bağlanma örüntüsünü oluşturabilmektedir. Ebeveynlik tutumunun tutarsız olması ve 5 yaş öncesinde anneden ayrılmak BKB’nin oluşmasına büyük katkı sağlamaktadır. Diğer yandan cinsel istismara maruz kalmak da BKB’nin temellerinde yer alırken oranı diğer sebeplere göre daha düşüktür.

TANI KRİTERLERİ

Duygusal semptomlar:

Düşünsel dengesizlik

Boşluk duygularının kronikleşmesi

Öfkeyi kontrol etmede güçlük

İlişkisel semptomlar:

Gerçek ve hayali bir şekilde terk edilmekten kaçınmak için yoğun çaba

Dengesiz ilişkiler

Kalıcı ve dengesiz benlik duygusu

Dürtüsel kontrol:

Kendine zarar verebilecek en az iki alanda dürtüsel davranışlar (harcama, cinsel ilişki, madde bağımlılığı, riskli araç kullanımı, aşırı yeme)

Zihinsel:

Stresle ilgili paranoid düşünceler ya da şiddetli dissosiyatif belirtiler

BORDERLİNE VAKALARDA KULLANILAN PSİKOTERAPİ YÖNTEMLERİ

-Aktarım odaklı terapi

-Destekleyici Terapi

-Şema Terapi

-Bilişsel Davranışçı Terapi

-Psikofarmakolojik tedavi

Ruhsal açıdan kendinde bir problem keşfedenlerin çözüm arayışı için bu uygulamadan destek aldığını biliyoruz. Çünkü GPT, klasik Google arama sonuçlarının aksine bize hem sorunun ne olduğunu hem de bunu aşmak için çeşitli kaynaklardan derlediği tavsiyelerini bize özel olarak sunuyor. Belki de konu tam olarak burada başlıyor: ‘‘özel hissettirmek’’.

 Psikoterapi, temelde kişinin ruhsal dünyasına inilen kişiye özel bir yolculuktur. Ancak bu süreçte temel amaç özel hissettirmek değildir. Yapay zeka uygulaması, temelde ticari bir amaçla ortaya çıktığı için bizim sorduğumuz soruların cevabını kişiyi memnun etmek üzerine kurgulamaktadır. Çünkü cevapların kullanıcıya mantıklı ve memnun edici görünmesi uygulamanın yaygınlaşması için önemli bir unsurdur.

Psikolog ve Psikolojik Danışmanların sunduğu psikoterapi süreci, danışanın dünyasını anlamak ve farkındalık sağlamak üzerine kurulmuştur. Bu sürecin temel amacı danışanı her seansta memnun etmek değil; yeri geldiğinde acı yanlarıyla yüzleşmesini de sağlamaktır.

CHAT GPT ve Psikoterapi süreci karşılaştırıldığında yapay zeka uygulaması ne kadar mantıklı ve kişiye özel cevaplar üretse de duygusal temas ve güvenli ilişki kurma noktasında sorunlar teşkil ettiği görülmektedir. Çünkü bu uygulamaya özelini paylaşanların büyük bir kısmı verilerin gizliliği konusunda da şüphe etmektedir. Psikoterapist ile kurulan ilişki ise yapay zekaya kıyasla daha somut ve gizliliği ön planda tutan bir ilişkidir. 

Zihin, rutin oluşturdukça rahatlamaktadır. Psikoterapist ile yapılan belirli rutindeki seanslar zihnimizde iyileşme sağlarken yapay zeka uygulamasına rastgele bir şekilde erişiyor olmamız bu ortamı sağlamayacaktır. 

Aynı zamanda psikoterapi, soyut olanı somutlaştırmada büyük bir araçtır. En basit örnek olarak sorunumuzu bir psikoterapistin somutlaştırarak nesnelerle ya da farklı araçlarla bize gösteriyor olması farkındalığımız için kalıcı bir örnek oluşturabilir. Ancak yapay zeka bizim için soyut bir tarafta yer almaktadır. Bizim bilgilerimizi kendi bilgi dağarcığı çerçevesinde yorumlayan, işleyişi her an değişebilen bir kahraman gibidir. 

Yapay zeka uygulamasının ne kadar erişimi kolay ve ücretsiz olarak sorunumuza çözümler sunan bir uygulama olsa da psikoterapi sürecinin önüne geçemeyecek bir çok eksi yanı bulunuyor. 

Sonuçta, yapay zeka yaşadığımız sorunu tanımlamakta işe yarar bir kaynaktır. Ancak soruna dair gerçek farkındalık sağlama ve duygusal değişimler için psikoterapi ile kıyaslanamaz.

EŞİMDEN UZAKLAŞTIĞIMI NASIL ANLARIM?

Evlilikte eşlerin birbirinden uzaklaşması genelde yoğun öfke duygularıyla başlamaktadır. Bu duyguların ifade edilmemesi ve yoğunlaşmasıyla beraber partnere karşı duyulan tiksinme veya soğuma duyguları artış göstermektedir. Bu duygular, beraber uyumaktan vazgeçmek, aile içerisinde yapılan aktivitelerden haz alamamak, yalnız hissetmek, depresif ve çökkün duygular yaşamak, partnerinin kendisini anlayabileceğine dair umudunu yitirmek vb. durumlarla kendini gösterebilir. Yaşanılan bu soğukluğun ardından eşler arasında boşanma söylemlerinin arttığı görülmektedir.

DUYGUSAL BOŞANMA

Duygusal boşanma çoğu zaman resmi olarak boşanmanın temelini oluşturur. Partnerlerden birinin ya da her ikisinin ortak gelecek planı yapmadığı, duygusal ve fiziksel açıdan eski yakınlıklarını yitirdikleri, kimi zaman evlilik dışı ilişkilerin de gündeme geldiği ve artık ilişkide soğuk rüzgarların estiği aşama duygusal boşanma olarak adlandırılmaktadır.

BU AŞAMADA ÇİFT TERAPİSİ İŞE YARAR MI?

Bu sorunla terapiye gelen danışanların çift terapisi ve bireysel terapiyle ifade edilmeyen duygularına yönelik müdahaleler yapılarak anlayışa ve güvene dayalı yeni bir ilişki oluşturmaları mümkündür. Her terapi danışanlarda farkındalık oluşturmayı ve eyleme geçerek bu sorunları onarmayı hedeflemektedir. Çift terapisi de eşlerin birbirine yönelik duygu ve düşüncelerini fark edip onarmaya başladıkları ve daha güçlü bir ilişkinin ortaya konulabildiği süreçtir.

1.SORUNUNA UYGUN KİTAP OKUMAK

Danışanların sorunlarına hitap eden ve dili ağır olmayan kendi kendine yardım kitaplarından edinmeleri sürece olumlu katkı sağlamaktadır. Örneğin: panik atakla ilgili bilgiler içeren ve kısa uygulamalar barındıran bir kitap.

2. SEANS GÜNLÜĞÜ TUTMAK

Bazen imkanlara dayalı olarak seans aralıklarının fazla olmaya başladığı durumlar yaşayabiliriz. Seansların ardından o seansta bizim için etkili olan paylaşımları not almak ve bir sonraki seansa kadar ara ara okumak aynı zamanda terapi sürecinden kopmamızın önüne geçecektir. Aynı zamanda seans öncesi paylaşılmak istenen konunun not alınması da oldukça yararlı olacaktır.

3. PUANLAMA YAPMAK

Seansların ardından duygu durumuna ve soruna yönelik puanlamalar yapmak ilerleyişimi görmek ve motive olabilmek adına oldukça işe yaramaktadır. 

Örneğin: 

1. seans sorunun şiddeti 90

2. seans sorunun şiddeti 80

*Tüm bu önerilerin, terapistin bilgisi dahilinde ve ortaklaşa alınan kararlarla yapılması gerekir. Verilen bilgiler yalnızca klinik gözlemler ve araştırmaların bir ürünü olarak sunulmaktadır. 

1. İfade Edici Bir Araç Olarak Kullanımı: Oyunlar, bireylerin duygularını ve düşüncelerini ifade etmelerine yardımcı olabilir. Özellikle çocuklar için, duygularını sözcüklerle ifade etmekte zorlanabilirler, ancak oyunlar aracılığıyla duygularını rahatça ifade edebilirler.
2. Stresi Azaltma: Oyun terapisi, stresi azaltmaya yardımcı olabilir. Oyunlar aracılığıyla bireyler, günlük yaşamın getirdiği stres ve endişelerden uzaklaşabilir ve rahatlayabilirler.
3. Problem Çözme Becerilerini Geliştirme: Oyunlar, problem çözme becerilerini geliştirmek için ideal bir ortam sunar. Zorluklarla karşılaşma, stratejik düşünme ve alternatif çözümler bulma becerileri oyunlar aracılığıyla pekiştirilebilir.
4. Sosyal Becerileri Geliştirme: Oyunlar, bireylerin sosyal etkileşim becerilerini geliştirmelerine yardımcı olabilir. Grup oyunları, işbirliği yapma, empati kurma ve iletişim becerilerini artırabilir.
5. Özsaygıyı Artırma: Oyun terapisi, bireylerin özsaygısını artırmaya yardımcı olabilir. Başarılar elde etme, engellerle başa çıkma ve kendi yeteneklerini keşfetme süreci, bireylerin kendilerine olan güvenini artırabilir.
6. Duygusal Yönelim ve Farkındalık Geliştirme: Oyunlar aracılığıyla bireyler, duygusal deneyimlerini tanımak ve anlamak için bir fırsat bulabilirler. Bu da duygusal yönelimlerini daha iyi anlamalarına ve duygusal farkındalık geliştirmelerine yardımcı olabilir.

Oyun terapisi, birçok farklı mental sağlık sorunuyla başa çıkmak için etkili bir destekleyici terapi yöntemi olarak kabul edilir.